Szukasz kursu specjalistycznego z BHP, SEP lub kursu na wózki widłowe? Kurs edukacyjny!

ISTOTA MORALNOŚCI

Słowo „moralność” pochodzi od łacińskiego mos i znaczy pierwotnie: obyczaj, zwyczaj, przyzwyczajenie: pochodnie: prawo, regułę postępowania z ludźmi lub wobec ludzi. A zatem etymologicznie na plan pierwszy występuje: nawyk i to raczej nie- osobisty, bądź nie tylko osobisty, lecz mniej lub więcej społecznie utrwalony. Taki bowiem jest sens słów: obyczaj i zwyczaj. Na planie dalszym znajduje się myśl o związku nawyków ze współżyciem ludzi z ludźmi. Nie chodzi bowiem o nawyki nie mające nic wspólnego z tym współżyciem, np. o nawyk drzemki poobiedniej (jeśli to nikomu nie przeszkadza i nie wywiera wpływu ujemnego na stosunki z innymi ludźmi). Krótko mówiąc, moralność obejmuje – z językowego punktu widzenia – ogół norm oraz odpowiednich nawyków społecznie utrwalonych, pośrednio osobistych, bo przyswojonych poprzez oddziaływanie norm, oraz obyczajów związanych ze współżyciem ludzi ze sobą.

Językowe podejście do „świata” moralności coś mówi, ale nie wyczerpuje sprawy. Chodzi bowiem o to, że za obyczajami i regułami postępowania z ludźmi czy wobec (innych) ludzi domyślać się trzeba obecności przeżyć, które na gruncie wzajemnego oddziaływania ludzi na siebie – w rozmaitego pokroju stosunkach międzyludzkich – bezpośrednio kształtują różnego pokroju zjawiska moralne w życiu pojedynczych osób. Ogół tych zjawisk nazwać można (i nazwiemy tutaj) moralnością osobistą w odróżnieniu od obiektywnej moralności społecznej. Rozumie się, że moralność osobista stanowi w zasadzie produkt wtórny moralności społecznej. W jakiejś mierze stanowi jej „odbicie”, zawsze jednak tylko częściowo i niedokładnie jej odpowiadające, a to z powodu wielu i rozmaitych „załamań” w „zwierciadle psychicznym” jednostki.

W procesie powstawania moralności osobistej wyodrębnić trzeba przede wszystkim: trafne lub błędne rozumienie norm (obyczajów, reguł, praw), dotyczących współżycia ludzi ze sobą, ich uczenie się (przez praktykę, naśladownictwo, informacje ustne, pisemne lub jakieś inne, np. zawarte w utworach literackich), ich przyswajanie sobie (akceptacja, uznawanie) lub przeciwnie – odrzucanie, niezgadzanie się, protest, przekształcanie, powstawanie na tym tle osobistego „trybunału”, nazywanego powszechnie sumieniem, powstawanie osobistych przekonań, zasad i „dewiz” („drogowskazów” moralnych) i zapatrywań mniej lub więcej teoretycznych na sprawy moralne, powstawanie osobistej zdolności do wydawania sądów (ocen) w sprawach moralnych, do ich uzasadniania, do logicznego i językowego wyrażania uzasadnień, powstawanie uczuciowych postaw do życiowych postaw moralnych (co się zwykle nazywa rozwojem uczuć moralnych), formowanie się mniej lub więcej trwałych cech charakteru moralnego itp.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.